Coachen met het S.C.O.R.E. model

Een handige en goede manier van problemen oplossen (tijdens coachingssessies), is door het toepassen van het NLP proces voor veranderingen. Je maakt daarbij gebruik van het contrast tussen de huidige situatie (of stemming) en de gewenste situatie (of stemming) en op basis van dat contrast maak je keuzes tussen hulpbronnen die iemand kunnen helpen om in de gewenste situatie of stemming te komen. Problemen worden opgelost door de gewenste stemming op te vragen (1), de huidige stemming op te vragen (2) en de hulpbronnen te kiezen die helpen om naar de gewenste stemming te komen (3). 

Net als veel coaches merkten Robert Dilts en Todd Epstein tijdens het vergaren van informatie over elke stap, dat ze dit proces in kleinere stappen indeelden. Deze kleinere stappen hebben ze vormgegeven in het S.C.O.R.E. model, waarvan de letters staan voor:

S = Symptoms. De symptomen of signalen die je krijgt waardoor je weet dat er een probleem is;
C = Causes. De condities (oorzaken) die ervoor zorgen dat de symptomen er zijn;
O = Outcome. De uitkomst ofwel de gewenste situatie of stemming;
R = Resources. De hulpbronnen die je helpen om naar de gewenste uitkomst te komen;
E = Effects. De positieve en negatieve lange-termijn effecten die de uitkomst tot gevolg heeft (ook wel meta-uitkomsten genoemd).

S.C.O.R.E. volgt het bekende NLP proces voor veranderingen dus wat uitgebreider. In plaats van alleen de gewenste situatie met de huidige situatie te vergelijken en op basis van het contrast een techniek te bepalen, gaat SCORE bij de gewenste situatie ook in op de lange termijn effecten en bekijk je bij de huidige situatie ook de oorzaak van de symptomen die iemand ervaart.

Realiseer je bij de toepassing van dit model dat de letters weliswaar het woord SCORE vormen waardoor het makkelijk te onthouden is, maar dat dit vaak niet de volgorde is waarin je het model toepast. Er is geen voorgeschreven volgorde, experimenteer er dus mee en kijk welke volgorde je het prettigst vindt werken. Om je op weg te helpen, kun je beginnen met het op de volgende manier toe te passen.

1. De uitkomst bepalen
Binnen NLP werken we vaak naar een uitkomst toe. Niet omdat die uitkomst zo belangrijk is, maar ook omdat die uitkomst een kader creëert waarbinnen iemand keuzes kan maken. Er leiden 100 wegen naar Rome, maar het is niet zo handig om iemand in die richting te zetten als hij naar Groningen wil. De keuzes die iemand maakt (de richting) komen voort uit de uitkomst die iemand wil bereiken. Als je geen uitkomst definieert, kun je elke weg nemen die je wilt en dat zal ongetwijfeld heel avontuurlijk zijn, maar de vraag is of je in Rome uitkomt of in Groningen. Het definiëren van een uitkomst is dus vaak nodig om iemand in de juiste richting te zetten.

2. De effecten van de uitkomst bepalen
Het model volgt hier de vormvoorwaarden voor het definiëren van uitkomsten. Ook daar bekijken we wat de effecten zijn van onze uitkomsten en of deze bijvoorbeeld ecologisch zijn of anders gezegd: of er naast de positieve effecten die we ervaren ook negatieve effecten zijn, voor onszelf en onze omgeving. We willen deze effecten op de lange termijn weten, zodat we voorkomen dat (zoals Dilts het zegt) je de "veldslag wint, maar de oorlog verliest".

3. De symptomen bepalen
Symptomen zijn de meest opvallende aspecten van een probleem die iemand tegenhouden om naar de gewenste situatie toe te werken en uiten zich bijvoorbeeld in de vorm van weerstand. Het zijn de aspecten waar iemand zich bewust van is. De symptomen kunnen van diverse aard zijn, zoals fysiek, gedragsmatig en psychologisch. Agressie, demotivatie en verminderde arbeidsproductiviteit zijn voorbeelden van symptomen.

4. De oorzaken bepalen
Symptomen zijn de uiterlijke verschijningsvorm van een probleem, niet het probleem zelf. Alleen de symptomen weghalen kan op korte termijn weliswaar verlichting geven, maar het onderliggende probleem los je daarmee niet op, sterker nog: deze kan soms zelfs erger worden. Als iemand door een verkeerde zithouding last van zijn nek heeft, dan kan je hem een pijnstiller geven waarmee de pijn over is (het symptoom), maar als je de oorzaak (de zithouding) niet aanpast, dan voelt deze persoon de pijn weliswaar niet meer, maar het probleem wordt steeds groter en ernstiger. Naast het bestrijden van de symptomen moeten we dus om mensen echt te helpen ook de oorzaak aanpakken en het mooie daarvan is, dat het achterhalen van de oorzaak je de route geeft naar de oplossing. Voorbeelden van oorzaken zijn bijvoorbeeld belemmerende overtuigingen en onvoldoende vaardigheid.

5. De hulpbronnen bepalen
Bij het zoeken naar hulpbronnen, willen we die hulpbronnen vinden die de symptomen en de onderliggende oorzaken van het probleem aanpakken en een oplossing vormen voor het bereiken van de gewenste stemming (situatie) en het realiseren van de positieve lange-termijn effecten. Dat kunnen verschillende hulpbronnen zijn. Als iemand hoofdpijn heeft en daardoor niet productief is, dan kan je hem een pijnstiller geven (hulpbron) waarmee de hoofdpijn verdwijnt. Dat betekent echter nog niet dat iemand productief wordt. Daar kan een andere hulpbron voor nodig zijn.

6. De techniek(en) ontwikkelen
Na het bepalen van de hulpbronnen, kun je technieken ontwikkelen die ervoor zorgen dat iemand over die hulpbronnen kan beschikken en die hulpbronnen kan gebruiken op het moment dat hij/zij die nodig heeft.

SCORE vormt een mooie uitbreiding bij het toepassen van het NLP proces voor veranderingen en geeft je tijdens coachingssessies een leidraad om dat model grondiger te gebruiken. Ik zou zeggen, probeer het een keer. Veel plezier ermee!

Kijk voor een uitgebreidere behandeling van het SCORE model in de Encyclopedia of Systemic NLP and NLP New Coding van de NLP University. Je kunt de informatie hier lezen.